ความเป็นมาโครงการ  จุดมุ่งหมาย  ผลิตภัณฑ์ระดับประเทศ  ผลิตภัณฑ์ระดับโลก

จุดเริ่มต้นของโครงการเกิดขึ้นที่จังหวัดเชียงราย โดยมีกลุ่มนักศึกษาคณะพัฒนาสังคม สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ (NIDA) เข้าไปทำงานด้านการพัฒนาชุมชนปี พ.ศ. 2539 ในหลายพื้นที่ หนึ่งในคณะทำงานสังเกตเห็นการปลูกสมุนไพรหลายชนิด  ไว้ใช้ในครัวเรือนเป็นจำนวนมากจึงเกิดประกายความคิดที่จะสนับสนุนให้ชาวบ้านปลูกเพิ่มขึ้น จึงเปิดรับสมาชิกโครงการดอยน้ำซับ เป็นครั้งแรกที่ อ.เวียงชัย จ.เชียงราย       การดำเนินโครงการสมุนไพรภายใต้ชื่อโครงการดอยน้ำซับ มีการแบ่งกลุ่มปลูก กลุ่มแปรรูป มีผู้นำชุมชนที่เข็มแข็ง และมีส่วนสำคัญอย่างยิ่งต่อกระบวนการสร้างผลผลิตตั้งแต่ที่มาจากความตั้งใจจริง ทำให้หน่วยงานของรัฐได้เข้ามาสนับสนุนโครงการและอำนวยความสะดวกต่างๆ กับกลุ่มเกษตรกรเหล่านี้ ในขณะเดียวกันผู้ริเริ่มโครงการก็สร้างความมั่นใจกับชาวบ้านว่า เราจะนำ องค์ความรู้หรือภูมิปัญญาท้องถิ่น มาดำเนินการศึกษาถึงประโยชน์ของสมุนไพรและเผยแพร่ต่อสังคมเมือง มีความซื่อตรงและที่สำคัญต้องมีความเอื้ออาทรต่อกัน จากการดำเนินงานทั้งหมดของโครงการเน้นการช่วยเหลือตนเอง "เลิกคิดถึงการพึ่งพิงจากภายนอก"  ค้นหาทุนทรัพย์ ที่มีอยู่ในพื้นบ้านของตนที่เราเรียกว่า ทุนทางสังคม ให้ชาวบ้านร่วมมือกันนำวิกฤตมาเป็นโอกาส ซึ่งเป็นศักยภาพที่มีอยู่ในชุมชนให้เกิดการพัฒนาอย่างมีส่วนร่วมนั่นเอง การทำธุรกิจชุมชนควรมีจุดมุ่งหมายที่พออยู่พอกิน บรรจุความห่วงใยและเสริมสร้างคุณภาพชีวิตลงในผลิตภัณฑ์ด้วย ปรัชญาจึงแตกต่างจากธุรกิจทั่วไปที่มุ่งหวังเพื่อผลกำไรเป็นตัวเงิน คำว่า "ดอยน้ำซับ" มีความหมายถึงบริเวณที่มีการซึมซับของน้ำใต้ดินอยู่ตลอดปี ทำให้บริเวณนั้นอุดมสมบูรณ์เหมาะแก่การเจริญเติบโตของพืช และเป็นแหล่งอันเป็นต้นกำเนิดของแม่น้ำหลายสายที่สามารถหล่อเลี้ยงคนในพื้นที่ราบได้ตลอดปี แบบค่อยเป็นค่อยไป แต่ยั่งยืน "ดอยน้ำซับ" เป็นชื่อผลิตภัณฑ์ที่ให้ความหมายดังกล่าว เน้นการรักษาด้วยสมุนไพรพื้นบ้าน และช่วยเหลือซึ่งกันและกัน นอกเหนือจากการสร้างอาชีพจากสมุนไพรแล้ว ทางโครงการดอยน้ำซับได้ขยายกลุ่มไปยังกลุ่ม    ทอผ้า นำผ้าทอพื้นเมืองมาผลิตเป็นกระโจมอบตัว ที่สร้างรายได้อีกทางหนึ่งให้กับชาวบ้าน  ปัจจุบันโครงการดอยน้ำซับส่งสินค้าออกด้านสมุนไพรไปหลายประเทศทั่วโลก เป็นผลิตภัณฑ์ที่ได้รับการคัดเลือกเป็นสินค้า 5 STARS OTOP Product Champion ได้รับตราสัญลักษณ์ Thailand Brand Name และ ได้ล่าสุดในปี 2003 ได้รับรางวัล Prime Minister' s Award 2005 จากกรมส่งเสริมการส่งออกอีกด้วย